Bu sayfada
Aracınız kaza sonrası serviste kaldığında işe gitmek, çocuğu okula bırakmak ya da yolculuğu tamamlamak bir anda soruna dönüşür. İkame araç teminatı tam da bu boşluğu kapatmak için vardır: onarım süresince kullanımınıza geçici bir araç verilir.
Bu yazıda ikame aracın hangi poliçelerde bulunduğunu, hangi durumlarda verildiğini, süresini ve en sık karşılaşılan sınırlamaları bulacaksınız.
İkame Araç Nedir?
İkame araç, sigortalı aracın kaza, arıza ya da çalınma gibi nedenlerle kullanılamadığı dönemde sigorta şirketi tarafından geçici olarak tahsis edilen araçtır. Amaç maddi zararı karşılamak değil, aracın kullanılamamasından doğan hareket kabiliyeti kaybını gidermektir.
Teminat kural olarak kasko sigortası kapsamında sunulur. Bazı poliçelerde standart olarak yer alır, bazılarında ek prim ödenerek satın alınır.
İkame Araç Hangi Durumlarda Verilir?
| Durum | Genellikle kapsamda mı |
|---|---|
| Kasko kapsamında onarılan kaza hasarı | Evet |
| Aracın çalınması | Evet, poliçede öngörülen süreyle |
| Karşı tarafın kusurlu olduğu kaza | Karşı tarafın sigortasından talep edilebilir |
| Mekanik arıza | Yalnızca ek teminat alınmışsa |
| Periyodik bakım ve muayene | Hayır |
| Poliçe kapsamı dışı hasar | Hayır |
Karşı tarafın tam kusurlu olduğu kazalarda, aracınızın kullanılamadığı süreye ilişkin talebinizi kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortası poliçesine yöneltebilirsiniz. Bu durumda kusur tespiti belirleyici olur; ayrıntılar Kazada Kusur Oranı Nasıl Belirlenir? yazımızda.
İkame Araç Süresi Ne Kadar?
Süre kanunla değil, poliçe özel şartlarıyla belirlenir. Piyasada en sık karşılaşılan uygulamalar şunlardır:
- Hasar başına gün sınırı: Genellikle 7, 10 veya 15 gün gibi bir üst sınır belirlenir.
- Yıllık toplam sınır: Poliçe yılı boyunca kullanılabilecek toplam gün sayısı sınırlanabilir.
- Kullanım sayısı sınırı: Bazı poliçeler yılda yalnızca belirli sayıda hasarda ikame araç verir.
- Çalınma hâlinde ayrı süre: Aracın bulunması için beklenen süre boyunca ayrı bir hak tanınabilir.
Onarım süresi poliçedeki sınırı aşarsa, kalan günlerin masrafı sigortalıya aittir. Bu nedenle poliçe alırken gün sayısına dikkat etmek gerekir.
Verilen Araç Hangi Sınıfta Olur?
İkame araç, sigortalı aracın aynısı değil, poliçede tanımlanan segmentte bir araçtır. Uygulamada genellikle ekonomi ya da orta segment bir binek araç tahsis edilir. Lüks ya da ticari bir aracın muadili verilmesi ancak poliçede açıkça belirtilmişse mümkündür.
Ticari araç, minibüs, kamyonet gibi ticari faaliyette kullanılan araçlarda ikame teminatı ayrı bir ürün olarak düzenlenir.
İkame Araç Nasıl Talep Edilir?
- Hasarı vakit kaybetmeden bildirin. Sigorta şirketinin hasar hattını arayarak dosya açtırın.
- Teminatı poliçe üzerinden teyit edin. İkame aracın kapsamda olup olmadığını ve gün sınırını öğrenin.
- Aracı anlaşmalı servise yönlendirin. Teminat çoğu poliçede anlaşmalı servis şartına bağlıdır.
- Talebi hasar dosyasıyla birlikte iletin. Onarımın başlamasıyla birlikte tahsis süreci işler.
- Teslim şartlarını okuyun. Yakıt, kilometre sınırı, şehir dışı kullanım ve iade koşulları sözleşmede yer alır.
Dikkat Edilmesi Gereken Sınırlamalar
- Aracı teslim alırken depozito talep edilebilir.
- Günlük ya da toplam kilometre sınırı konabilir.
- Yakıt masrafı ve köprü otoyol geçişleri kullanıcıya aittir.
- Sürücünün belirli bir yaşın ve ehliyet kıdeminin üzerinde olması istenebilir.
- Aracın yurt dışına çıkarılması genellikle yasaktır.
- İkame araçla yapılan kazada muafiyet ve sorumluluk şartları ayrı düzenlenir.
İkame Araç ile Kiralık Araç Aynı Şey mi?
| Karşılaştırma | İkame araç | Kiralık araç |
|---|---|---|
| Kim karşılar | Sigorta şirketi | Kullanıcı |
| Neye bağlıdır | Poliçe teminatı | Kira sözleşmesi |
| Süre | Poliçede yazan gün sayısı | Kiralama süresi |
| Maliyet | Prim içinde | Günlük ücret |
| Araç sınıfı | Poliçede tanımlı segment | Tercihe göre |
İkame araç, bir kiralama hizmetinin sigorta tarafından karşılanan biçimidir. Aracı çoğu zaman sigorta şirketinin anlaşmalı olduğu kiralama firması teslim eder ve teslim tutanağı imzalanır. Bu tutanak, aracın teslim alındığı andaki durumunu kayıt altına aldığı için dikkatle doldurulmalıdır.
Karşı Taraftan Kullanım Kaybı Talebi
Kusurlu olmadığınız bir kazada aracınız onarımda kaldıysa, poliçenizde ikame araç teminatı bulunmasa bile hakkınız tümüyle ortadan kalkmaz. Aracın kullanılamadığı süreye ilişkin zararı, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından talep edebilirsiniz.
Bu talep için genellikle şunlar istenir:
- Kaza tespit tutanağı ve kusur değerlendirmesi
- Onarım süresini gösteren servis belgesi
- Aracın kullanılamadığı günlere ilişkin hesaplama
- Ruhsat ve kimlik fotokopisi
Talep sigorta şirketine yazılı olarak iletilir. Olumsuz yanıt gelmesi ya da yanıt verilmemesi hâlinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir. Aynı süreçte araç değer kaybı talebini de birlikte iletmek zaman kazandırır.
Poliçenizi Seçerken Neye Bakmalısınız?
İkame araç, prim farkı küçük olduğu hâlde ihtiyaç anında en çok fark yaratan teminatlardan biridir. Poliçe karşılaştırırken şu üç soruya net cevap arayın: kaç gün veriliyor, hangi hasarlarda geçerli, anlaşmalı servis şartı var mı.
Daha dar kapsamlı ve uygun maliyetli alternatifleri Mini Kasko Nedir? yazımızda karşılaştırdık. Kaza sonrası sürecin tamamı için Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? yazımıza da göz atabilirsiniz.
Faizsiz ve etik sigorta çözümleri için ürünlerimizi inceleyebilirsiniz.
Ticari Araçlarda İkame ve Kazanç Kaybı
Aracını gelir elde etmek için kullanan sürücülerde ikame aracın önemi ikiye katlanır. Ticari bir aracın serviste geçirdiği her gün doğrudan gelir kaybı anlamına gelir.
Ticari araçlarda iki ayrı yol izlenebilir:
- İkame araç teminatı: Poliçede ticari araçlar için ayrı düzenlenen teminat, aynı sınıfta bir araç tahsis edilmesini sağlar. Binek araç teminatından farklı fiyatlanır.
- Kazanç kaybı talebi: Kusurlu tarafın sigortasından, aracın kullanılamadığı süreye ilişkin gelir kaybı talep edilebilir. Bu talep belgelendirme gerektirir; fatura, defter kaydı ve gelir belgeleri istenir.
İki yol birbirinin alternatifidir. İkame araç alarak faaliyetini sürdüren bir işletmenin ayrıca kazanç kaybı talep etmesi, aynı zararın iki kez tazmini anlamına geleceği için kabul edilmez.
Teminatı Kullanırken Dikkat Edilecek Noktalar
- Aracı teslim alırken tutanağı dikkatle doldurun. Mevcut çizik ve hasarları fotoğraflayın; iade sırasında tartışma çıkmasını önler.
- Yakıt seviyesini not edin. Araç genellikle teslim alındığı yakıt seviyesiyle iade edilir.
- Kilometre sınırını öğrenin. Sınır aşımında kilometre başına ücret alınabilir.
- Trafik cezalarını takip edin. İkame araçla alınan cezalar kullanıcıya aittir.
- İade tarihini kaçırmayın. Onarım bittikten sonra aracın gecikmeli iadesi ek ücret doğurur.
- Sürücü tanımını kontrol edin. Aracı yalnızca sözleşmede adı geçen kişi kullanabilir.
Sık Sorulan Sorular
İkame araç trafik sigortasında var mı?
Zorunlu trafik sigortası kendi aracınıza ikame araç sağlamaz. Karşı tarafın kusurlu olduğu kazalarda, aracınızın kullanılamadığı süreye ilişkin talebi kusurlu tarafın trafik sigortasına yöneltebilirsiniz.
İkame araç için ek prim ödemek gerekir mi?
Bazı kasko poliçelerinde teminat standart olarak bulunur, bazılarında ek prim ile satın alınır. Poliçe teklifinde bu kalemin yer alıp almadığını kontrol edin.
Aracım çalınırsa ikame araç verilir mi?
Poliçede öngörülmüşse verilir. Çalınma hâlinde tanınan süre, kaza hasarındaki süreden farklı düzenlenebilir.
İkame araç yerine nakit ödeme alabilir miyim?
Bazı sigorta şirketleri ikame araç yerine günlük tutar üzerinden nakit ödeme seçeneği sunar. Bu tercih poliçe şartlarına bağlıdır.
Arıza nedeniyle serviste kalan araç için ikame verilir mi?
Standart kasko teminatı kaza kaynaklı hasarları kapsar. Mekanik arıza için ikame araç, ancak ilgili ek teminat satın alınmışsa sağlanır.
İkame araçla kaza yaparsam ne olur?
İkame araçların kendi sigortası bulunur, ancak muafiyet tutarı ve sorumluluk şartları kiralama sözleşmesinde yer alır. Aracı teslim alırken bu maddeleri okumanız önemlidir.
Anlaşmalı servise gitmezsem teminatı kaybeder miyim?
Çoğu poliçede ikame araç, anlaşmalı servis şartına bağlıdır. Özel servis tercih edildiğinde teminat kullanılamayabilir.
